Sultan Abdülaziz'in Avrupa Seyahati

Öz

Osmanlı Devleti’nde sefere çıkma geleneği haricinde Osmanlı Sultanları yurt dışı ziyaretinde bulunmamışlardır. Sultan Abdülaziz, Osmanlı Tarihi’nde ilk kez Avrupa’ya seyahatte bulunan padişah olmuştur. Seyahat etme fikri Sadrazam Ali Paşa tarafından Fransa ve İngiltere ile ikili ilişkileri kuvvetlendirmek, Avrupa’nın başarılı reformlarını yerinde gözlemlemek ve ülkede daha etkili reformlar uygulamak amacıyla teklif edilmiştir. Kısa süre sonra Sadrazam Ali Paşa’nın önerisi sultan tarafından uygun görülmüş böylece 1867 yılında Fransa, İngiltere ve Avusturya’ya seyahat düzenlenmeye karar verilmiştir. Sultan, seyahat kapsamında ilk olarak Fransa Kralı III. Napolyon’un şeref konuğu olarak Paris’te düzenlenen Milletlerarası Sergi’ye iştirak etmiştir. Paris’in ardından ikinci ziyaret güzergâhı İngiltere’ye gidilmiştir. Buradan sonra da sultan, Belçika ve Avusturya-Macaristan’a ziyaretlerde bulunmuş, sonra da 7 Ağustos 1867’de yılında seyahatini tamamlayarak maiyeti ile yurda dönmüştür. Seyahatini tamamlayarak yurda dönen sultan, yurtta üç gün üç gece süren coşkulu kutlamalar ile karşılanmıştır. 47 gün sürede tamamlanan bu seyahat, Osmanlı Devleti ve Avrupalı Devletler nezdinde büyük yankı uyandırmış hem Osmanlı Devleti hem de Avrupalı Devletler açısından olumlu etkilere yol açmıştır. Osmanlı Devleti açısından Kırım Savaşı ile başlayan Osmanlı-Batı ittifakı güçlendirilmiş, devlette başlatılan reformların hedefe ulaştırılması için nelerin yapılacağına dair tespitlerde bulunulmuştur. Avrupa açısından ise Avrupa ile ilişkilerde yeni bir safhaya girilmiştir. Ayrıca Avrupalılar seyahat ile birlikte haklarında efsaneler duydukları Osmanlı Sultanını ilk kez canlı bir şekilde görme fırsatı elde yakalamışlardır.

Bu çalışma, ilk kez bir Osmanlı Sultanının Avrupa’ya yapmış olduğu seyahati, seyahat esnasında sultana eşlik eden maiyeti, seyahatte yaşananları ve seyahatin Osmanlı topraklarındaki etkilerini anlatmayı amaçlamaktadır.