Sultan Abdülaziz Dönemi Ayrılıkçı İsyanlarından Biri: 1875 Hersek İsyanı

Öz

Sultan Abdülaziz Dönemi’nde vukuu bulan 1875 Hersek İsyanı, o dönem için birçok olayın meydana gelmesinde etkili olmuş ve devlette önemli sonuçlara yol açmıştır. Bu isyan, Osmanlı İmparatorluğu’nun Bosna Eyaleti’ne bağlı Hersek Bölgesi’nde yerel halkın Osmanlı yönetimine karşı hoşnutsuzluğunu ifade etmek amacıyla ortaya çıkmıştır. İsyanın sebepleri arasında ekonomik sorunlar, vergi yükümlülüklerinin ağır olması, halk arasında adaletsizlikler ve baskılar yer almaktadır. İsyan, kısa süre içerisinde Batılı devletlerin isyana destek vermesi ile Balkanları tehdit eder duruma gelmiştir. Osmanlı Devleti, ortaya çıkan bu isyanda Avrupalı devletlerin müdahale etmesine mani olmak için ilk önce isyancıları uyarı ile yola getirmek istemiştir. Bu amaçla isyancıları teskin etmek için bölgeye nasihatçiler gönderilmiş fakat bu durum isyanın daha da büyümesine neden olmuştur. İsyanın geniş alanlara yayılması ile Bâb-ı Âli isyancılar üzerine kuvvet göndermiş gelişen olaylar neticesinde isyan kısa sürede çözümlenmesi zor bir Balkan bunalımına dönüşmüştür. Yapılan bu çalışma, 1875 yılında meydana gelen ve oldukça büyük bir alana yayılım gösteren Hersek İsyanı’nın ortaya çıkış nedenlerini, sonuçlarını ve Osmanlı Devleti’nin iç ve dış siyasetinde meydana getirdiği etkilerini anlatmayı amaçlamıştır. Çalışmada ekseriyetle telif eserler ile arşiv belgelerinden yararlanılmıştır.